Daniel
Hoffmann

ብገበን ዝተጠርጠረ ሰብ፥ ዝኾነ ሰብ ብገበን ተጠርጢሩ ናይ ገበን ምጽራይ ከይዲ ኣብ ልዕሊኡ ከጋጥሞ ይኽእል። ከምዚ ምስዝኸውን ገበን ናይ ምጽራይ መርመራ ወይ ውን እስራት ከጋጥም ይኽእል። እዚ ኽኣ ኣብቲ ሓፈሻዊ ሂወት ናይቲ ወድ ሰብ ጽልዋ ክገብር ይኽእል። ኣብ ስድራኻን ኣብ ማሕበራዊ ሂወትካን ከምኡውን ኣብ ስራሕካ ጽልዋ ይገብር። ዋላ እኳ እቲ ጥርጣረ እንተዘይተረጋገጸ እቲ ዘስዕቦ ኣሉታዊ ጽልዋ ክትመልሶ መብዛሕቱ ግዚ ቀሊል ኣይኮነን።

ስለዚ ሳዕቤን ከየኸተለ ወይ እቲ ሳዕቤኑ ከቢድ ከይኮነ ከሎ፡ ኣብ መጀመርታ ናይቲ ገበናዊ መስርሕ፡ ናይቲ ከይዲ ሕግታትን፡ ትእዛዛት ሰበስልጣንን ክሕሎን ናይቲ በዓል ጉዳይ ናይ ምክልኻል መሰል ምሕላውን ኣገዳስን ወሳንን እዩ፡

መርመራ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ፥ እቲ ተጠርጢሩ ዘሎ ሰብ ነቲ ጉዳይ ከምዝፈጸሞ ኣዝዩ ልዑል ጥርጣረ ምስዝህልውን እቲ ሰብ ንኸይዲ ምጽራይ ክጸልዎ ይኽእል እዩ ኢሉ ምስዝእመንን ወይ መርትዖታት ክሓብእ ይኽእል እዩ ምስዝብሃልን፡ ወይ ውን ካብ ሃገር ክሃድም ይኽእል እዩ (ናይ ምህዳም ተኽእሎ) ተባሂሉ ምስዝሕሰብን፡ ከቢድ ገበን ብምፍጻም ድሕንነት ናይ ካልኦት ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ምስዝኸውንን፡ ገበን ናይ ምድጋም ተኽእሎ ምስዝህሉን እዩ መርመራ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ዝፍቀድ። ንመርመራ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ንኽካየድ፡ ኣኽባሪ ሕጊ ናይ ግድን ንቤት-ፍርዲ ሕቶ ከቕርብ ኣለዎ።

ጠበቓ ምግባር፥ ምስ ጠበቓ ዝግበር ርክብ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍካ ምስዝኸውን ካብቲ ትሕተተሉ ዘለኻ ገበን ቀልጢፍካ ክትገላገል ሓጋዚ መንገዲ እዩ። ስለዚ ቀልጢፍኩም ንፖሊስ፡ ነኽባሪ ሕግን ካልኦት ሕጋዊ ቤት-ጽሕፈታትን ቃልኩም ቅድሚ ምሃብኩም ንዓይ ርኸቡኑ። እንድሕር ምስ ተሽከርከርቲ ዝተተሓሓዘ ሓደጋ ኣጋጢሙኩም፡ ንትራፊክ ፖሊስ ኣብ ቦታ ሓደጋ ቃልኩም ኣይትሃቡ። ምስዝኾነ ሰብውን ብዛዕባ እቲ ዘጋጠመኩም ሓደጋ ኣይትዛረቡ። ድሮ ኣብ ከምዚ እዋን ቃልኩም ንኸይትህቡ መሰል ኣለኩም። ነዚ ኣገዳሲ ዝኾነ መሰልኩም ተጠቐሙሉ። ፖሊስ ይኹን ካልእ ሰብ ብዙሕ እንተተዛረበኩምን እንተተመጻባዓልኩምን ብዘየገድስ። ሓንሳብ ዝሃብኩሞ ቃልኩም ምእራሙ ኣሸጋሪ ምዃኑ ኣስተውዕሉ።

ኣብ እዋን ሓደጋ፥ ምእሳር ወይ ፍተሻ መንበሪ ቤትኩም ምስዘጓንፍ ወይ ውን ግዳይ ናይ ሓደ ገበናዊ ፍጻመ ምስትኾኑ፡ ብቑጽሪ ተሌፎን ናይ ቤት-ጽሕፈተይ ዋላውን ካብ ናይ ስራሕ ሰዓታት ወጻኢ እንተኾነ ክትረኽቡኒ ትኽእሉ። እዚ ክትገብሩ ከለኹም ግን እቲ ጉዳይኩም ህጹጽ ምስዝኸውን ጥራይ እዩ። እንተዘይኮነ ኣብቲ ልሙድ ናይ ስራሕ ሰዓታት ጥራይ ኢኹም ቆጸራ ክትሕዙ ወይ ጉዳይኩም ክተስልጡ ትኽእሉ።

ስራሕ ገበናዊ ሕጊ ገፊሕ እዩ። ካብ ምክልኻል ገበን ጀሚሩ ክሳብ ምቕራብ ኣብ ቤት-ፍርድን ከምኡውን ክሳብ ምቕራብ ኣብ ላዕለዋይ መንግስታዊ ቤት-ፍርድን (ቤት-ፍርዲ ቡንድ) የጠቓልል። ወይ ክኣ አቲ መስርሕ ምጽራይ ገበን፡ ብመቕጻዕቲ (መቕጻዕታዊ ትእዛዝ) ወይ ብትእዛዝ ምዕጻው እቲ ጉዳይ ይዛዘም። መቕጻዕታዊ ትእዛዝን ትእዛዝ ናይ ምዕጻው ጉዳይን ኣብ ውሽጢ 10 መዓልቲ እዩ ክዕገት ዝኽእል (ይግባይ ብምባል)። እዚ እቲ መቕጻዕቲ (መቕጻዕታዊ ትእዛዝ) ብኣረኣእያኹም ዘይግቡእ ወይ ጌጋ ኢልኩም እንተኣሚንኩምሉን ወይ ውን ካብዚ ዝፎኸሰ መቕጻዕቲ ክኸውን ይግብኦ ኢልኩም እንተሓሲብኩምን እዩ። ከም ክሱስ (ገበነኛ) ይግባይ ትብሉሉ ምኽንያት ክትገልጹ ኣይትግደዱን ኢኹም። ቅድሚ ናብ ናይ ፖሊስ ወይ ናይ ኣኽባሪ ሕጊ ቃለ መጠይቕ ምኻድኩም ንሓደ ናይ ምክልኻል ጠበቓ ክትውከሱ ይመኽረኩም።

ገበናዊ ሕጊ ብተወሳኺ ምውካል ብዱላትን ግዳያትን ከምኡውን ምምሕዳራዊ ሕጊ ገበንን ነኣብነት ከም ሕጊ ወጻእተኛታት የጠቓልል። ከምኡውን ብገበን ምኽንያት እንተ ተጎዲእኩም ጥርዓን/ክሲ የዳልወልኩም።